Uit onderzoek van het Adviescollege ICT (AcICT) komt naar voren dat bestuurders te weinig structurele aandacht besteden aan essentiële onderwerpen zoals security en onderhoud. Dat vergroot de risico’s en mogelijk persoonlijke aansprakelijkheid bij zowel de ontwikkeling als het beheer van ICT als basisvoorziening.

Een stabiel en toekomstbestendig netwerk is veel meer dan een technische voorziening. Het is een strategische basisvoorziening die ervoor zorgt dat zorgprofessionals altijd kunnen vertrouwen op de beschikbaarheid van informatie, patiënten veilig worden behandeld en de organisatie klaar is voor de digitale ontwikkelingen van morgen. Vanuit dit perspectief verdient het ICT-netwerk meer aandacht van bestuurders dan het veelal krijgt.

Fundament voor digitale transitie

Waarom slagen zoveel veelbelovende digitale initiatieven er niet in om structurele impact te maken? De uitdaging zit zelden in de technologie zelf. De echte bottleneck is vaak het ontbreken van een stevig fundament voor digitale transformatie. Zonder een duidelijke strategie, schaalbare architectuur en bestuurlijke regie blijven innovaties hangen in pilots, terwijl de organisatie wacht op resultaten die nooit volledig worden gerealiseerd.

Scherpe ICT-keuzes maken

Succesvolle zorgorganisaties maken daarom scherpe keuzes. Zij bepalen eerst welke digitale investeringen de grootste bijdrage leveren aan hun strategische doelstellingen en bouwen eerst een fundament dat verdere innovatie versnelt in plaats van belemmert.

Het fundament bepaalt het tempo van innovatie

Nieuwe technologieën volgen elkaar in hoog tempo op. Wat vandaag innovatief is, is morgen de nieuwe standaard. Daarom is de belangrijkste vraag voor bestuurders niet welke technologie zij als eerste moeten implementeren, maar of hun organisatie in staat is om nieuwe ontwikkelingen snel, veilig en schaalbaar te adopteren.

Een sterk digitaal fundament bestaat uit drie elementen:
• Een heldere (digitale) strategie die direct verbonden is aan organisatiedoelen.
• Governance en besluitvorming die innovatie versnelt in plaats van vertraagt.
• Een toekomstbestendige infrastructuur voor informatievoorziening waarin data veilig beschikbaar en uitwisselbaar zijn.

Pas wanneer deze basis op orde is, kunnen databeschikbaarheid, hybride zorg, AI, en andere innovaties daadwerkelijk bijdragen aan betere zorg, hogere productiviteit en lagere werkdruk.

Het netwerk als fundament voor digitale zorg

De kwaliteit van digitale zorg wordt bepaald door de kwaliteit van de onderliggende infrastructuur. Voor bestuurders is een netwerk daarom geen technische voorziening, maar een strategische asset.

Het bepaalt in hoeverre de organisatie in staat is om robuust hybride zorg te leveren, AI-toepassingen te benutten, veilig patiëntgegevens uit te wisselen en de continuïteit van zorg te waarborgen. Tegelijkertijd vormt een toekomstbestendig netwerk een belangrijke verdedigingslinie tegen cyberdreigingen en biedt het de flexibiliteit om mee te bewegen met veranderende zorgvragen en regionale samenwerking.

Investeren in netwerkinfrastructuur betekent investeren in de wendbaarheid, veiligheid en continuïteit van de zorgorganisatie. Daarbij staan vijf ontwerp-principes centraal:

• Altijd beschikbaar: Kritieke zorgprocessen mogen niet afhankelijk zijn van één verbinding of één locatie. Door voorzieningen dubbel uit te voeren en continu te monitoren, blijft de zorg ook bij storingen beschikbaar.

• Veilig als uitgangspunt: Iedere gebruiker, ieder apparaat en iedere verbinding wordt gecontroleerd voordat toegang wordt verleend tot uw databronnen, ongeacht waar deze staan. Maar ook daarna definieert u welke acties zijn toegestaan en controleert u dit op afwijkingen. Wie mag bij welke data, hoe voorkomt u dat data worden gewijzigd en hoe controleert u welke data mag worden verplaatst? Zo beschermt u patiëntgegevens en beperkt u de impact van cyberincidenten.

• Flexibel en schaalbaar: Nieuwe locaties, nieuwe medische apparatuur, nieuwe AI-toepassingen, nieuwe digitale toepassingen of andere digitale zorgdiensten moet u eenvoudig kunnen aansluiten op uw bestaande infrastructuur met dezelfde veiligheid en dezelfde behandeling van data, zonder ingrijpende wijzigingen in uw architectuur.

• Eén verbonden zorgomgeving: Uw adequate netwerkfundament stelt u in staat om uw medewerkers, patiënten, medische apparatuur, applicaties en ketenpartners te verbinden tot één veilig digitaal ecosysteem. Hierdoor deelt u gegevens met de juiste vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid en ontstaat een actueel beeld voor de zorgprofessionals, de patiënt en de ketenpartners.

• Continu inzicht en regie:  Door het netwerk voortdurend te monitoren worden afwijkingen vroegtijdig gesignaleerd. Hierdoor kunnen problemen vaak worden opgelost voordat zorgprocessen worden geraakt en beschikt het bestuur over inzicht in de digitale weerbaarheid van de organisatie.

Een goed netwerk is daarmee veel meer dan een technische voorziening. Het is een strategische basisvoorziening die ervoor zorgt dat zorgprofessionals altijd kunnen vertrouwen op de beschikbaarheid van informatie, patiënten veilig worden behandeld en de organisatie klaar is voor de digitale ontwikkelingen van morgen.

Auteur Marina Spelbrink

 

Bronnen

Bron 1: Advies college ICT verwijt top ambtenaren slappe sturing op ict-projecten – Computable.nl

Bron 2: NIS2 persoonlijke aansprakelijkheid bestuurder :
Bestuurlijke verantwoordelijkheid en governance | Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)