Iedere bestuurder en zorgprofessional weet het: de druk op de zorg groeit, maar echte innovatie hapert vaak in dezelfde valkuilen. Hoe zorg je dat pilots niet blijven hangen in experimenten, dat digitale zorg voor iedereen toegankelijk is en dat bestuurders vandaag al de randvoorwaarden regelen voor de komende tien jaar?

Als je liever luistert dan leest: in deze aflevering praten Sander Groot (Managing Director bij Jarviss) en Lucien Engelen (Zorginnovatie strateeg) over de status van zorginnovatie, de rol van technologie en AI, en de stappen die nu nodig zijn om de zorg toekomstbestendig te maken.

“Dit is geen nieuw probleem,” zegt Lucien. “We doen het al jaren ‘zoals we het altijd deden’. De urgentie is simpelweg ongelijk verdeeld in organisaties.”

Van proberen naar echt gebruiken

De zorg kent geen tekort aan pilots, maar wel aan opschaling. Vaak ontbreekt structurele financiering en begint elke organisatie opnieuw, terwijl de lessen al geleerd zijn bij de buren.

Volgens Lucien ligt de sleutel in het vooraf borgen van structurele inbedding. “We hebben meer pilots in de zorg dan piloten bij KLM,” stelt hij. “En ze starten te vaak met tijdelijk geld. Wat als het lukt en je dán pas budget moet zoeken?”

Verzekeraars delen dat gevoel. Zij moedigen instellingen aan om resultaten uit te wisselen in plaats van telkens opnieuw te beginnen. Zo ontstaat een netwerk van zorgorganisaties die niet experimenteren op eilanden, maar samen leren en doorpakken.

Zorg aan huis vraagt vertrouwen

De verschuiving van ziekenhuis naar huis is onomkeerbaar. Voor patiënten is thuis vaak prettiger en veiliger, mits de technologie betrouwbaar en laagdrempelig is. “Tijdens COVID zagen we hoe veel wél via video kan,” zegt Lucien. “Soms horen patiënten liever nieuws op hun eigen bank dan in een kaal koud ziekenhuis.”

Toegang, identiteit en privacy zijn randvoorwaardelijk, maar het moet begrijpelijk blijven. Niet iedereen is digitaal vaardig. Digitale zorg werkt pas écht als ook die groep wordt meegenomen.

Continuïteit is patiëntveiligheid

Zonder stroom, netwerk of data ligt zorg stil. Veel organisaties oefenen dit nog te voorspelbaar. Lucien vindt dat het lef om onaangekondigd te testen vaak ontbreekt. “Trek soms gewoon de stekker eruit,” zegt hij. “Dan zie je pas hoe mensen reageren.”

Een goed crisisplan is niet alleen digitaal. Het ligt ook op papier, zodat zorgteams kunnen doorgaan als systemen uitvallen. Wie dat regelmatig oefent, bouwt veerkracht op. Niet alleen in protocollen, maar in denkvermogen.

AI als co-pilot

AI levert nú al waarde in radiologie, planning en onderzoek. De echte versnelling komt met betere datatoegang via de European Health Data Space (EHDS). “Technologie ís al de co-pilot,” zegt Lucien. “De rem zit in datasilo’s: jouw en mijn gegevens staan bij het ziekenhuis, huisarts & apotheek. EHDS maakt schaalbare analyse mogelijk, dan zie je patronen en kun je versnellen.”

Geen magische datum, wel een duidelijke richting 2030: Europeanen krijgen regie over eigen medische data. Dat betekent sneller innoveren, betere besluitvorming en internationale samenwerking zonder onnodige wrijving.

Dreiging is geen ‘of’ maar ‘wanneer’

Cyberaanvallen en incidenten blijven een constante factor. De vraag is niet óf, maar wanneer je geraakt wordt. Dat vraagt om twee zaken: preventie door robuuste architectuur én training van teams in crisisomstandigheden.

“We hadden schurken in de middeleeuwen en die hebben we straks ook,” zegt Lucien. “Je kunt je alleen voorbereiden: technisch, organisatorisch en in opleiding.” Creativiteit en samenwerking onder druk blijken dan minstens zo belangrijk als technologie.

Besturen doe je samen

Innovatie vraagt bestuurders die voorbij hun eigen rol kijken. Niet alleen de voorzitter, maar ook CIO, CFO, CMIO en CNIO moeten structureel aan tafel zitten.

“C-level is breder dan alleen de voorzitter,” benadrukt Lucien. “Je neemt samen besluiten en houdt elkaar scherp.”

Die samenwerking geldt ook over grenzen. Nederlandse en Belgische zorginstellingen kunnen juist van elkaar leren. Waar Nederland sterk is in digitalisering, lopen Belgische instellingen vaak voor in patiëntparticipatie. Deze combinatie versnelt innovatie.

Van praten naar doen: mee naar WHX

Samenwerking, bestuurlijk mandaat en voorbereiding zijn cruciaal voor echte zorginnovatie. Maar soms leer je het meest door buiten je eigen muren te kijken.

De studiereis naar WHX in februari is dé kans om met een Nederlands-Belgische delegatie te ontdekken hoe zorgorganisaties wereldwijd omgaan met AI, digitalisering en schaalbare innovaties. Niet alleen luisteren naar keynotes, maar ook leren van praktijkcases en van elkaar.

Wil je mee, of wil je meer weten over de aanpak achter deze reis? Klik hier